دکه روزنامه و نشریات
وضعیت آب و هوای همدان
آخرین قیمت سکه و طلا

خبرگزاری علم و فناوری

**

تاریخ : جمعه 28 دى 1397 ساعت 09:58   |   کد مطلب: 34778
احسان نباتی/ تحلیل‌گر فضای مجازی
جای خالی فقه اسلامی در فضای مجازی!
با طراحی و نگارش فقه فضای مجازی و تبیین حلال و حرام در اینترنت و افزایش آگاهی کاربران و با غلبه عقل بر فناوری، فضای مجازی فرصت بی‌نظیری است که می‌توان با استفاده صحیح در راستای اهداف نظام شکوهمند اسلامی ایران و تشکیل امت واحده از آن بهره برداری کرد.

به گزارش نافع،‌ همه ما در قبال مسائل فرهنگی، مسئولیت شرعی و قانونی داریم. اگر می‌خواهیم فرهنگ کشور را اداره و هدایت کنیم باید در این اداره و هدایت ما، مسائل اسلامی و انقلابی در درجه اول موردنظر باشد. باید ایمان و حرکت اسلامی و انقلابی و روح انقلاب، مثل روحی در همه تصمیمات فرهنگی، موردتوجه قرار گیرد، این واجب‌ترین مسئله است. «امام خامنه‌ای 19 آذر 1369»

نفوذ و گسترش اینترنت در همهٔ ابعاد و شئون زندگی، اعم از مادی و معنوی تأثیر شگرفی در سبک زندگی انسان‌ها بر جای گذاشته و به‌گونه‌ای بشر را وابسته خود نموده که انسان بدون اینترنت به یک موجود بی ابزار و دست‌بسته تبدیل می‌شود. این موضوع حتی اگر از لحاظ عملی نیز چنین نباشد از لحاظ نظری تأثیر عمیقی بر روح و روان انسان نسل امروزی گذاشته بطوری که برای بخش کثیری از جمعیت آنلاین حتی لحظه‌ای تفکر در خصوص در دسترس نبودن اینترنت در زندگی روزمره بسیار سخت و دشوار است.

سرعت بسیار بالای رشد فناوری در قرن حاضر و همه‌گیر شدن اینترنت همراه، فرهنگ‌ها و جوامع سنتی را به ‌شدت تحت تأثیر قرار داده است. در این ‌بین ناتوانی برخی کشورها در کنترل محتوای مناسب این فضا، تأثیرات نامطلوب آن را چندین برابر نموده و جوانان و نوجوانان، بی‌دفاع، در برابر آن قرارگرفته‌اند. بر اساس آمارهای جهانی بیش از 30 درصد از کل محتوای اینترنت را محتوای هرزه‌نگاری تشکیل می‌دهد که نیازمند کنترل و پالایش دقیق است. این در حالی است که در کشور ما فقط 10 درصد پهنای باند به‌صورت مؤثر فیلتر می‌شود.

با این‌حال عدم آموزش مناسب در خصوص نحوه استفاده صحیح از اینترنت و نبود ابزارهای فنی کافی جهت رصد و پالایش محتواهای هرزه‌نگاری، شبهات دینی و... توسط نهادهای متولی و عدم عکس‌العمل به‌موقع به آن‌ها، آسیب‌های فراوانی را متوجه اعتقادات کاربران نموده است. 20 میلیون نفر از 56 میلیون نفر کاربر اینترنت در ایران را افراد زیر ۲۰ سال تشکیل می‌دهند که همین موضوع موجب شده تا بیشترین آسیب‌های وارده از طریق فضای مجازی بر جمعیت نوجوان کشور وارد گردد.

در فضای مجازی با سؤالات و مباحث فقهی نوظهوری روبه‌رو شده‌ایم که نمی‌توان با روش‌های سنتی آن‌ها را مدیریت کرد. مواردی چون اختلاط، نگاه، شهوت و ... در فضای مجازی نیز مطرح است. برخی‌ها بر این اعتقادند که محرمات صرفاً در فضای فیزیکی جریان داشته و به‌ عنوان‌مثال شوخی و گفتگوی دو نامحرم صرفاً در فضای فیزیکی و ب‌صورت حضوری دارای اشکال شرعی مبوده این در حالی است که هر نوع ارتباط و جلب ‌توجه نامحرم چه در فضای حقیقی و چه در فضای مجازی طبق نظر تمامی مراجع حرام است. البته احکام مرتبط بر فضای مجازی همیشه به همین سادگی نبوده و نیازمند تحقیق و پژوهش و شفاف‌سازی بیشتری است. لذا نظر به پویایی فقه شیعه و با تمسک به استفتا از مراجع معظم تقلید، باید با تلاش علما، فضلا، طلاب و اندیشمندان عرصه دین، فقه این فضا نیز عرضه و در جامعه کنونی ما به‌خوبی تبیین گردد. قریب به‌اتفاق کارشناسان فضای مجازی بر این باورند که عمده مشکلات جوانان و نوجوانان متأثر از انواع منکرات و عدم رعایت احکام فقهی مانند واجب، حرام، مستحب، مکروه و مباح در فضای مجازی است که. همین موضوع فضای مجازی را به ابزار افسارگسیخته و رها شده‌ای تبدیل کرده که سلامت روحی، روانی و اعتقادات مردم به‌ویژه قشر جوان و نوجوان را هدف گرفته است. تبیین و رعایت این احکام منجر به ارتقای اخلاق اسلامی و کاهش آسیب‌های اجتماعی ناشی از آن در فضای مجازی خواهد شد.

در غیر این صورت جامعه اسلامی ایرانی ما که بر مبنای اسلام ناب محمدی(ص) پایه‌گذاری شده با مرور زمان و تغییر تدریجی و آرام در عصر مجازی، جامعه ایرانی را به دوگانگی در رفتار و کردار تبدیل خواهد کرد به ‌عنوان ‌مثال در جامعه حقیقی توجه و اهتمام ویژه‌ای به احادیث و روایات منقول از اهل‌بیت (ع) که در راستای رشد و تعالی جامعه اسلامی و با شیوه‌های مختلف بیان‌شده است موردتوجه قرار می‌گیرد، در کتاب خصال صدوق می‌فرماید: الْمُؤْمِنُ أَعْظَمُ حُرْمَةً مِنَ الْکعْبَةِ؛ حرمت مؤمن از حرمت کعبه بالاتر است.

اکثر جامعه اسلامی به این اصل پایبند بوده و تلاش می‌کنند در تعاملات روزانه خود این کلام گهربار را سرلوحه زندگی خود قرار دهند در صورتی ‌که در فضای مجازی دشمنان و معاندان نظام اسلامی برای حیازدایی و از بین بردن قبح گناه و برای تخریب نیروهای مؤمن و انقلابی اقدام به ایراد تهمت و شایعه‌سازی می‌کنند و طیف وسیعی از کاربران فضای مجازی نیز به دلیل ضعف و پایین بودن سواد رسانه‌ای دست به بازنشر همین شایعات می‌زنند و در مدت ‌زمان بسیار کوتاهی اهداف دشمنان را خواسته یا ناخواسته به سرانجام می‌رسانند. درصورتی‌که همین بازنشرهای بی‌هدف و بدون پشتوانه فکری و منطقی نیز مصداق بردن آبروی مؤمن است ولی کاربران اینترنت عموماً از آن بی‌اطلاع هستند.

با طراحی و نگارش فقه فضای مجازی و تبیین حلال و حرام در اینترنت و افزایش آگاهی کاربران و با غلبه عقل بر فناوری، فضای مجازی فرصت بی‌نظیری است که می‌توان با استفاده صحیح در راستای اهداف نظام شکوهمند اسلامی ایران و تشکیل امت واحده از آن بهره برداری کرد.

امید است با همت بالای مسئولان و با مطالبه‌گری مردم، این امر نیز در آینده نه‌چندان دور محقق گردد.

انتهای پیام/

برچسب‌ها: 

دیدگاه شما

آخرین عناوین سایت